ORUÇ

DOKSAN BİN KELAM
Hz. Muhammed mirac'da doksan bin kelam setirdi. Otuz bini şeriatta, otuz bini tarikatta, otuz bini marifette ve otuz bini hakikatta. Hakikatin kelamları sırdır. Şeriat kanun ni­zamdır. Suçluya tatbik edilir. Tarikat nefsini İslah etmektir. Marifet Allahın nuri, cemali müşahede etmektir. Ve kendi Özü­nü bilmektir. Zira hizmet ederken cemalini temaşa edip hiz­met mukabelesinde durup dergahı muallaya baş koyup secde ettiğidir. Her kişi kendi mertebesini bilip haline göre sohbet ede. Aslını bilmedik adamla hakikat halinde bahs edip sır vermeyeler. Na ehle sır vermek ve lokma yedirmek hatadır. Tuzağa düşersiniz. Birde iptidai münteha gediğinde gostermiş.

O R U Ç
Hz. Muhammed şöyle buyurmuştur: «Oruç yiyip içmekten kesilmek değil kelamın fuhuşundan, nefsi ammarenin kabayıh ve rezaletinden munkatı (kesilmek) olmaktır. Birisi sana taarruzda bulunursa, sen kendi kendine ben oruçluyum de» buyurmuştur. Yani fuhuşdan, kibirden, kinden, gaybedden, haramdan ,küfürden, zinadan, alay etmeden, aleyhde çekiştir­meden ve bütün fena fiillerden kendini korumak oruç sayılır. Oruçdan maksat nefsi İslah etmektir.

NAMAZ
Namaz sözcüğü dört büyük kitapda yoktur. Selavat keli­mesi vardır selatin manası duadır. Sözlüklere bakınız. Aslında bu namaz sözü bir nevi beden eğitimi ve spordur. Sağlığa yararlıdır. İnançla İlgisi yoktur.

HALKA NAMAZI
Halka, Alevi toplantılarında ve cem ayinlerinde, cemaatin halka şeklinde, yüz yü ze (cemal cemale) oturma biçimidir. Bu halkanın ortasındaki meydanda kılınan namaza ise "halka namazı" veya "tarikat namazı' denir, Bu namazda, cemal ce­male dönerek, Tanrının dldarını (yüzünü) İnsanda görme esastır ve Tanrıya tes­limiyet böyle yapılır. Çünkü Adem'e secde, Tanrının emrine uymadır. Tanrı, Adem'i yarattığında, tüm meleklere ona secde (niyaz) etmelerini emretti, Tüm me. lekler bu emre uydular ve secde ettiler, Şeytan İse ateşten yaratılmış bir melek olduğunu İleri sürerek topraktan yaratılan Adem'e secde etmeyi benliğine yedlre-medi ve Allah'ın emrine uymayı reddetti. Benlik getirdi ve Tanrıya asi oldu, Tanrı insanı yaratırken ona kendi nurundan kattı. Dolayısıyla insan, Tanrının bîr tecellisidir. İnsan kıbledir, İnsana niyaz Tanrıya niyaz demektir. Tanrıya yakarma ve duadır. Niyaz (secde) toprağa değil, Adem'e (insana) yapılır. Hac 32. ayet gereğince niyaz, Allah'ın kutsadığı nişanelerine hürmet, kalplerindeki Allah sevgisi ve İmamların takvasındandır.
Alper ÇAĞLAYAN. Cem Dergisi. Savı 116'

HAC
Hac'dan maksat insanlar birbirini ziyaret etmektir. Bir­birinin gönüllerini hoş kılmaktır.

ZEKÂT
Zekât (vergi) malının yüzde ikisini Hak yoluna vermektir.