| |
ALEVİLİKTE KADININ YERİ
AV. DEDE MUHARREM NACİ ORHAN
Dünyanın hiç bir toplumunda, hiç bir inancında, hiç bir
dininde, hiç bir hukuk sisteminde ZAMANDA ÖNCELİK bakımından,
Alevilikten önce kadına tam ve kamil anlamda ÖZGÜRLÜK
verilmemiştir. Bir iki yüz sene evvel kadınlar esir pazarında
alınıp satılırken, Alevilikte bundan 1400 sene evvel_
kadınlara hakkı olan değerleri. .yerilmiş ve ziyadesiyle
itibar olunmuştur. Bu değerledir ki erkeklerle aynı eşit
haklara sahip kılınmıştır Belki bizim aşağıya yazdıklarımızı
Fazla abartılmış bulacaklar veya gereksiz sayacaklar çıkabilir.
Biz onlara Tanrının lütuf ve ifı-sanıyla doğru yolu görmelerini,
haktan ayrılmamalarını salık veririz, niyaz ederiz...
Bunları sıraladığımızda belki de abartılmamış ve hatta
eksik yazmış olduğumuzu söyleyecek kamil insanlara da
rastlayacağız. Eksiğimizi söyleyeceklerin de, "DİLLERİ
BÜLBÜL, GÖNÜLLERİ GÜL OLSUN." niyazındayız..Hele
bir sıralayalım, bakalım tablo ne çıkacak, nasıl çıkacak,
görelim.
1- Alevilikte kadınların erkeklerden kaç-ı, göç-ü
yoktur. Yüzlerini erkeklere göstermekten tedirginlikleri
de yoktur. Çünkü Alevi kadınının i-nancına göre, vebal
kendisine kötü gözle bakanındır. "Yel kayadan ne
koparır."
2- Alevi kadınında çarşaf yoktur. Başörtüsü ise
isteğe bağlıdır. Çünkü, Alevi, başörtüsünün altında namus,
sevap, günah aramaz. Sacını örtenler yüzlerini göstermektedirler
ve hem de eski artist modası göz kıyılarına sürme kuyruklar
çekerek.
3- Alevî kadını İçin HAREMLİK SELAMLIK yoktur.
Bu kadınlara güvenmemektir. Güvenmemek ise onun kişiliğiyle,
haysiyetiyle vekar ve gururuyla oynamaktır. .Erkek olan
,eşinin kişiliğiyle oynar mı, ona kıyar_mı. ona güvensizlik
duyar mı? Ona saygılı olmaz mı? Bir mühendisimizin incelemelerine
göre, Alevilerde harem-lik-selamlık olmadığı için, köylerimizdeki
evlerde yapılan etüdlerde Alevi köylerinin evlerinin mimari
durumu ile, Sünni köylerindeki. evlerin rn-mari durumu
birbirinden ("iç mimari bakımından) farklı imiş Çünkü
Sünnilerin evlerinde Harem-lik-Selamlık_esasma göre iç
bölmeler düzenlenmiş-Bu benim uzmanlık saham değil, ciddi
bir bilim adamının bana söylediklerini aktardım.
4- Alevilikte kadın, düğünde dernekte, Ölüde diride,
cemde cemaatte, ibadette, biraradadır erkeklerle. Hiç
kimsenin kimseden şüphesi yoktur, yanlış düşünenler kendi
zararlarına düşünmüş olurlar.
5- Kadın, görgüde sorguda, cemde cemaatte erkeklerle
aynı eşit haklara sahiptir. Dedenin huzurunda, her hangi
bir kimseden razı değilse, o kişiyi DAR'a çeker ve neden
razı olmadığını anlatır, diğer kişi de dinlenir, haklı
görülür ise kadının hakkı o kişiden alınarak kendisine
verilir. Kadın kocasından da razı olmayabilir. Koca kendisini
döviiyordur, sövüyordur, aşırı içki İçer hep sarhoştur
veya kumar oynamaktadır yahut her hangi bir yanlışlık
içerisindedir. Bu taktirde cümle "alemin içinde hiç
çekinmeden, eve gittiğimizde kocam bana ne der ne demez
dîye düşünmeden onu dar'a çekebilir ve kocasının nasıl
hareket etmesi lazım geldiğini Muhammed Ali yol ve erkanının
kararlamasını ister. Alevi toplumu hakkını arayan kadını
takdir eder ve saygı duyar. Bundan dolayı Alevi kadını
yüksunmez, çünkü o meydan Muhammed Ali
meydanıdır, HAK meydanıdır. Her hak, HAK MEYDANl'nda aranır.
6- Alevilerin cem ve cemaatinde kadın erkek aynı
eşit haklara sahiptirler. İbadet semahlarında erkeklere
özgü semahlar gibî kadınlara özgü semahlar da vardır.
Yani erkeklere tanınan semah hakkı, kadınlara da tanınmıştır.
7- Alevi cem ve cemaatinde erkeklere tanınan konuşma
hakkı kadınlara da tanınmıştır. Herkes gibi o da konuşur,
o da sorar, o da öğrenir ve öğretir.
8- Dedenin eşi olan hanım-Ana Sultan-Ana Bacı-dedenin
sağında oturur ve herkes tarafından hürmet edilir ve eli
öpülür. Yaşı ister küçük olsun ister büyük olsun. Böylece
eli Öpülen ANA, bir kadın olarak yüceltilir.
9--Alevilikte kadın, cemde cemaatle. deyiş düvaz
imam,_nefes,_koşma ve hatta mahalli türküler dahi__Söyler,
Zaten sesi güzel olan ve meclise uygun _Muhammmed-Ali
.yoluna .yakışan nameleri zakirin sazı eşliğinde söylerler.
Kendisi saz çalabiliyorsa ya kendi çalar kendisi söyler
veya zakir ile sazları koşturur (Saz koşturmak, iki veya
üç sazın
Yazının devamı için
tıklayın >>>
|
|
|
Forum
