KAMUOYUNA,
BASININ DEĞERLİ TEMSİLCİLERİNE

Laiklik ve Demokrasi için
Din hanesi kimlik belgelerinden çıkarılmalıdır

Yeni Nüfus Yasası 29 Nisan günü Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girdi.

Bilindiği gibi TC Nüfus Kimlik kartlarında her yurttaşa ait kişisel bilgiler yer almaktadır. Bu bilgiler arasında kişi dışında kimseyi ilgilendirmeyen, doğrudan kişinin kendisiyle ilgili olan din hanesi de yer almaktadır. Kimlik belgelerinin kullanıldığı her durumda, dine ait bilgi de başka insanlarla paylaşmak zorunda kalınmaktadır.

Bu hususun Anayasa'nın "laiklik" ilkesi ile bağdaşmadığı uzun süredir başta Alevi örgütleri olmak üzere çeşitli kesimlerce dile getiriliyordu. Kimlik belgesinde din bilgisinin bulunması yanlıştı. Çünkü :

Anayasa Türkiye Cumhuriyeti'nin temel unsurlarından birinin laiklik olduğunu 2.maddesinde özel olarak belirtiyor. Yine Anayasa'nın 24.maddesi ile laiklik ilkesi çerçevesinde inanç özgürlüğü düzenleniyor.

Anayasa "Kimse, ibadete, dinî âyin ve törenlere katılmaya, dinî inanç ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz" hükmünü getiriyor.

Anayasa'nın bu açık hükmüne rağmen nüfus kütüğüne ve kimlik bilgilerine din bilgisi yazılıyordu. Yine bu bilgi kişiye hiç sorulmadan "resmi olarak" kaydediliyordu. Yakın zamana kadar kimlik bilgilerine din bilgisinin yanısıra mezhep bilgisi de yazılıyordu. Alevilerin inancı hiç düşünülmeden resmi memurlarca İslam olarak kaydedildiği gibi onlara "hanefilik" de mezhep olarak uygun görülüyordu. Mezhep gitti din bilgisi kaldı ama bu kez de yine Alevilere sorulmadan yazıldı bu bilgi. İş o kadar ifrada vardırıldı ki Alevi insanlar kendi inançlarının İslam değil Alevilik olduğunu beyan ederek bunu kimliklerine yazdırmak istediklerinde devlet tarafından hemen reddedildiler. Ve hatta mahkemeler bile "benim inancım Aleviliktir" diyen insanlara karşı "hayır sizin dininiz İslamdır" diyerek kararlar yazdılar.

YENİ NÜFUS YASASI AB'NİN GÖZÜNÜ BOYAMAYA YÖNELİK
BİR DÜZENLEMEDİR
Tam da bu davalar Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin önüne gitmiş iken hükümet AB'nin gözünü boyamak için Nüfus Yasası değişikliğine gitti. Ancak yeni yasa ile eski yasadaki anti laik düzenlemeler ortadan kaldırılmamıştır.
Gazeteler yeni yasayı yeterince incelemeden yeni nüfus kartlarında din hanesinin/bilgisinin bulunmayacağını haber yaptılar ve bunu önemli bir gelişme olarak gösterdiler.
Oysa 5490 sayılı Nüfus Yasası'nın 7.maddesi "Aile kütüklerinde bulunması gereken bilgiler başlığını" taşıyor ve "aile kütüklerinde aşağıdaki bilgiler bulunur" dedikten sonra e fıkrasında bulunması gereken bilgilerden biri olarak "DİNİ" bilgisini sayıyor.
Bu hüküm de açık bir biçimde yukarıda değindiğimiz Anayasa hükmüne aykırılık taşıyor. Devlet yine kişiden dinini bilgisini açıklamasını istiyor.
Düzenlemenin asıl göz boyamaya yönelik kısmı 35.maddede yer alıyor. Bu madde nüfus kayıtlarının nasıl düzeltileceğine ilişkin. Bu madde ile nüfus kütüklerindeki din hanesine ilişkin şöyle çarpık bir hüküm var: "Aile kütüklerindeki din bilgisine ilişkin talepler, kişinin yazılı beyanına uygun olarak tescil edilir, değiştirilir, boş bırakılır veya silinir".
Düzenleme ile adeta, kişilerden din bilgisini sormamak yerine onları zora sokmak için yapılmıştır. Yeni Yasanın 7.maddesi ile önce kişiden dinini beyan etmesi istenilmekte, arkasından da, göz boyayarak yazılı talepte bulunarak isterse sildirebilir aldatmacasına baş vurulmaktadır.
Pratikte bu hükmün uygulanmasının mümkün olmadığını bilmek için ermiş olmaya gerek yoktur. Nüfus memurları resmi olarak sizin yerinize dininizi İslam olarak bir güzel kütüğe kaydedeceklerdir. Bundan sonra sildirilmek istenildiğinde ise vatandaşlar olmadık ayrımcılıklara maruz kalacaklardır.
Nüfus kimlik belgelerinde din hanesi boş bırakılmış insanlara ise Türkiye pratiğinde hangi gözle bakılacağını herkes hemen tahmin edebilir. Sonuçta ortada AB'nin gözünü boyamaya yönelik bir düzenleme vardır ve özgürlük getiriyormuş gibi yapılan Yeni Yasa hükmü ise özgürlükten çok ayrımcılığın altını çizilmektedir.
Laik ve demokratik bir ülkede insanların inançları devletin resmi kayıtlarında yer almamalıdır.
Laiklik ve demokrasi için kimlik belgelerinden din hanesi çıkarılmalıdır.

Av. Fevzi Gümüş
Genel Sekreter